اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 426 |
| تعداد مقالات | 3,512 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,323,555 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,629,761 |
تحلیل تربیتی معیارهای دوستی در حکمت ۳۸ نهجالبلاغه با تأکید بر نقش والدین در هدایت اجتماعی فرزندان | ||
| مطالعات فهم حدیث | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30479/mfh.2026.22466.2499 | ||
| نویسندگان | ||
| صدیقه آبیار1؛ هادی زینی ملک آباد* 2؛ سید محمدحسین موسوی2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد نهج البلاغه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 2استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 13 مرداد 1404، تاریخ بازنگری: 14 دی 1404، تاریخ پذیرش: 27 آبان 1404 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش والدین در تربیت اجتماعی فرزندان از منظر آموزههای علوی، به تحلیل تربیتی حکمت ۳۸ نهجالبلاغه پرداخته است. در این حکمت، امام علی (ع) با نگاهی پیشرو و معیارمحور، چهار گروه از افراد را برای پرهیز از معاشرت برمیشمارند: احمق، بخیل، فاجر و دروغگو. این تقسیمبندی، نهتنها هشدار اخلاقی، بلکه نقشهای راهبردی برای والدین در زمینه هدایت اجتماعی فرزندان بهشمار میرود. روش پژوهش کیفی و تحلیلی بوده و با استفاده از منابع تفسیری، حدیثی و روانشناسی اجتماعی، تلاش شده است هر معیار از حیث تربیتی و شناختی بررسی و کاربرد آن در سبک فرزندپروری تبیین شود. یافتهها نشان میدهد که امام علی (ع) به جای معرفی مصادیق مشخص، مجموعهای از ویژگیهای خطرناک را معرفی میکند و از این رهگذر، به والدین میآموزد که به فرزندان خود «معیارهای تشخیص دوستی سالم» را بیاموزند، نه آنکه صرفاً از افراد خاصی برحذر دارند. پژوهش همچنین نشان میدهد که این معیارها، با یافتههای روانشناسی تربیتی و اجتماعی همخوانی دارد و ملاکهایی چون خودتنظیمی، شناخت پیامد رفتار، اعتمادسازی و انسجام هیجانی، در انتخاب دوست نقشی اساسی دارد. نوآوری اصلی پژوهش، تبیین این گزاره دینی در قالب مدل تربیتی قابل پیادهسازی در محیط خانواده و مدرسه است که به جای کنترل بیرونی، بر پرورش قدرت تشخیص اخلاقی در فرزندان تأکید دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امام علی (ع)؛ حکمت 38 نهج البلاغه؛ تربیت اجتماعی فرزند؛ معیارهای دوست گزینی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Educational Analysis of the Criteria for Friendship in Nahj al-Balāgha, Ḥikmah 38 With Emphasis on the Role of Parents in the Social Guidance of Children | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Sediqeh Abyar1؛ Hadi Zeini Malekabad2؛ Seyyed Mohammad Hossein Mousavi2 | ||
| 1Master's Degree Graduate of Nahjal-Balagha, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran. | ||
| 2Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study aims to explain the role of parents in the social upbringing of children from the perspective of the teachings of Imam ʿAlī (pbuh). To this end, it provides an educational analysis of Ḥikmah 38 of Nahj al-Balāgha. In this Ḥikmah, Imam ʿAlī (pbuh), with a forward-looking and criterion-based approach, identifies four groups of individuals from whom one should refrain from companionship: the fool, the miser, the immoral person, and the liar. This classification is not only an ethical warning but also a strategic roadmap for parents in guiding the social development of their children. The research employs a qualitative and analytical method, drawing on exegetical, hadith-based, and social-psychological sources. Each criterion is examined in terms of its educational and cognitive dimensions, and its application in parenting styles is articulated. The findings show that Imam ʿAlī (pbuh), instead of naming specific individuals, introduces a set of dangerous character traits and, through this approach, teaches parents to instill in their children “the criteria for recognizing healthy friendships,” rather than merely warning them against particular people. The study further demonstrates that these criteria align with findings in educational and social psychology, showing that standards such as self-regulation, awareness of behavioral consequences, trust-building, and emotional coherence play essential roles in selecting friends. The main innovation of the research is the articulation of this religious teaching in the form of an educational model applicable within family and school settings—one that emphasizes cultivating moral discernment in children rather than relying on external control. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Imam ʿAlī (pbuh), Ḥikmah 38 of Nahj al-Balāgha, social upbringing of children, friendship-selection criteria | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم. ابنمنظور، محمدبنمکرم، لسان العرب، تحقیق: جمالالدین میردامادى، بیروت، دارالفکر، 1414ق. برقى، احمدبنمحمد، المحاسن، تحقیق: جلالالدین محدث، قم، دارالکتب الإسلامیة، 1371ش. جوهری، اسماعیلبنحماد، الصحاح، تاج اللغه و صحاح العربیه، تحقیق: احمد عبدالغفور عطار، بیروت، دارالعلم للملایین، 1404ق. حسینی، افضلالسادات؛ حیدری، سمیرا، تربیت اخلاقی کودک ونوجوان با تاکید بر رویکرد اسلامی، تهران، سمت، 1400ش. حسینی، بیبیزینب، علیه رضاداد، و سیدسجاد غلامی. "نقل به معنای احادیث فقهی مشترک با استفاده از داستانهای کوتاه". مطالعات فهم حدیث 9، 17(1401ش): 259-281. doi: 10.30479/mfh.2022.2833 راغباصفهانى، حسینبنمحمد، مفردات ألفاظ القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داوودى، بیروت، دارالقلم، 1412ق. زینیملکآباد، هادی، نهله غروینائینی، نصرت نیلساز، و کاووس روحیبرندق. "بازپژوهشی اصطلاح حدیث موضوع با تأکید بر تحلیل مفهومی و فرایندی حدیث «من کذب»". حدیثپژوهی 8، 16(1395ش): 191-216. سیدرضی، محمدبنحسین، نهجالبلاغه، تحقیق: صبحی صالح، قم، هجرت، 1414ق. صاحببنعباد، إسماعیلبنعباد، المحیط فی اللغة، تحقیق: محمدحسن آلیاسین، بیروت، عالم الکتاب، 1414ق. صدوق، محمدبنعلى، مصادقة الإخوان، تحقیق: سیدعلی خراسانی کاظمی، الکاظمیة، مکتبة الإمام صاحبالزمان العامة، 1402ق. طریحى، فخرالدین، مجمع البحرین، تحقیق: احمد حسینیاشکوری، تهران، مرتضوی، 1375ش. فراهیدى، خلیلبنأحمد، العین، قم، هجرت، 1409ق. فضلالله، محمدحسین، من وحى القرآن، بیروت، دارالملاک، 1419ق. قادری، فاطمه، پایاننامه تحلیل تربیتی آیه «قو انفسکم و اهلیکم ناراً»، استاد راهنما: هادی زینیملکآباد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، 1404ش. قصوریدرگاهی، رخساره، طاهره جاویدیکلاته جعفرآبادی، بختیار شعبانیورکی، و مجتبی الهیخراسانی. "گونهشناسیِ گزارههایِ تربیتی در احادیث". مطالعات فهم حدیث 10، 19(1402ش): 253-276. doi: 10.30479/mfh.2023.18331.2217 کلینى، محمدبنیعقوب، الکافی، قم، دارالحدیث، 1429ق. مطهری، مرتضی، آینده انقلاب اسلامی ایران، تهران، صدرا، 1378ش. مکارمشیرازی، ناصر و جمعی از فضلا و دانشمندان، پیام امام امیرالمومنین (ع)، قم، امام علیبنابیطالب (ع)، 1390ش. مکارمشیرازى، ناصر و جمعی از نویسندگان، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، 1371ش. وحیدی، آزاده. "تاثیر نوع دوست بر روان و رفتار افراد". نهمین همایش ملی تحقیقات میان رشتهای در مدیریت و علوم پزشکی، 1403ش، صص47-54.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 37 |
||