| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 426 |
| تعداد مقالات | 3,512 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,323,555 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,629,761 |
سیر تحول صنعت قند و شکر در ایران؛ از عصر قاجار تا پایان دوره رضا شاه | ||
| تاریخ صنعت | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30479/hi.2026.21810.1007 | ||
| نویسنده | ||
| مرضیه منصوری* | ||
| دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. M_Mansoori@alzahra.ac.ir | ||
| تاریخ دریافت: 28 اسفند 1403، تاریخ بازنگری: 17 مرداد 1404، تاریخ پذیرش: 25 آذر 1404 | ||
| چکیده | ||
| تاسیس کارخانههای تولید مواد غذایی به عنوان یکی از نمادهای عصر عصر مدرن، تحولات عمیقی در بخش کشاورزی و صنعت ایجاد کرد. در این راستا، محصولات کشاورزی نه تنها برای مصرف داخلی، بلکه به عنوان کالایی تجاری در مقیاس انبوه تولید و صادر شدند و به عنوان مواد اولیه در صنایع غذایی کشورهای صنعتی مورد استفاده قرار گرفتند. در ایران، با توجه به اهمیت مصرف قند و شکر، احداث کارخانههای تولید این محصولات به یکی از نخستین صنایع غذایی تبدیل شد. پیش از دوران ناصرالدینشاه، نیاز کشور به قند و شکر عمدتاً از طریق واردات از روسیه تامین میشد، اما در دوره وی زمینههای لازم برای تاسیس کارخانههای داخلی فراهم آمد. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استناد به اسناد و منابع تاریخی، به بررسی تحولات صنعت قند و شکر ایران از آغاز تا پایان دوره رضاشاه میپردازد و عوامل موثر بر رشد و رکود این صنعت را تحلیل میکند. یافتههای تحقیق نشان میدهد که کارخانههای قند و شکر در ابتدا با استقبال مواجه شدند، اما به دلایلی همچون عدم حمایت حکومت قاجار، سلطه استعمار بر تجارت، کیفیت پایین محصولات داخلی و قیمت بالای آنها در مقایسه با نمونههای خارجی، به تدریج به تعطیلی کشیده شدند. در مقابل، در دوره رضاشاه با حمایتهای دولت، این صنعت مجدداً احیا شد و با سرعت قابل توجهی گسترش یافت، به طوری که تا سال 1317 خورشیدی، حدود یکسوم نیاز کشور به قند و شکر توسط کارخانههای داخلی تامین میشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| صنعت قند و شکر؛ ایران؛ دوره قاجار؛ رضاشاه؛ کارخانههای غذایی؛ تحولات اقتصادی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The evolution of the sugar industry in Iran from the Qajar era to the end of Reza Shah's reign | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Marziye Mansoury | ||
| Ph.D. Candidate of History of Iran, AlZahra University, Tehran, Iran. M_Mansoori@alzahra.ac.ir | ||
| چکیده [English] | ||
| Establishment of food production factories, as one of the hallmarks of the modern era, brought profound transformations in the agricultural and industrial sectors. In this context, agricultural products were produced not only for domestic consumption but also as commercial goods on a large scale and served as raw materials for food industries in industrialized countries. In Iran, given the high importance of sugar consumption, the establishment of sugar production factories became one of the first food industries. Prior to the reign of Naser al-Din Shah, the country's sugar demand was largely met through imports from Russia; however, during his era, the necessary foundations for domestic factory establishment were laid. This study employs a descriptive-analytical approach, relying on historical documents and sources, to examine the development of Iran's sugar industry from its inception until the end of Reza Shah's period. It analyzes the factors influencing the growth and decline of this industry. The findings indicate that although sugar factories were initially well received, they gradually ceased operations due to factors such as lack of support from the Qajar government, colonial dominance over trade, low quality of domestic products, and their higher prices compared to imported alternatives. Conversely, during Reza Shah's reign, with governmental support, the industry was revitalized and rapidly expanded, so that by 1938 approximately one-third of the country’s sugar demand was met by domestic factories. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Sugar Industry, Iran, Qajar Era, Reza Shah, Food Factories, Economic Transformations | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 |
||