اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 429 |
| تعداد مقالات | 3,546 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,448,055 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,713,781 |
نقش عوامل شکلدهندهی فضاهای مرزی پیرامون خانه در فرایند سکونت | ||
| نشریه علمی اندیشه معماری | ||
| مقاله 3، دوره 8، شماره 16، مهر 1403 | ||
| نوع مقاله: معماری و مسکن | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30479/at.2026.23040.2149 | ||
| نویسندگان | ||
| الهام نوری1؛ علیرضا عینی فر* 2؛ مریم غروی الخوانساری2 | ||
| 1دانشجوی دکترای معماری، گروه معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 2عضو هیئت علمی گروه معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 26 آبان 1404، تاریخ پذیرش: 07 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| بیان مساله: سکونت فرایندی مستمر از تمییز فضایی و شخصیسازی است که عواملی در درون و محیط پیرامون خانه بر آن اثرگذارند. محیط پیرامون خانه فضاهای نیمه عمومی - نیمهخصوصی واحدهای مسکونی شهری و فضاهای عمومی هستند، چه فضاهای مورداستفاده و طراحی شده و چه فضاهایی که بدون طرح و استفاده رها شدهاند؛ فضاهای مرزیای که میتوانند مابین فضاهای موجود و یا مستقل از آنها باشند. باتوجهبه پتانسیلها و قابلیتهای فضاهای مرزی، در این پژوهش از آنها به عنوان یک مفهوم کاربردی برای مطالعهی محیط پیرامون خانه استفاده شد. سوال تحقیق: عوامل شکل دهندهی فضاهای مرزی پیرامون خانه چه نقشی در فرایند سکونت دارند؟ اهداف تحقیق: هدف اصلی ارائهی مدلی برای بررسی نقش عوامل شکلدهندهی فضاهای مرزی پیرامون خانه در فرایند سکونت است تا در راستای طراحی و برنامهریزی کلنگر مثمرثمر باشد. روش تحقیق: پژوهش در پارادایم طبیعتگرایی یا تفسیری و به روش کیفی انجام شدهاست. در مطالعات کتابخانهای مفاهیم مرتبط با فضاهای مرزی استخراج شدند. با مشاهدهی دقیق و مشورت با خبرگان، عوامل مرتبط با مفاهیم شناسایی و وزندهی به آنها به روش ANP در بین 8 خبرهی دانشگاهی در رشتههای معماری و طراحی شهری، انجام شد. مهمترین یافتهها و نتیجهگیری تحقیق: نسبت میان عوامل در هر بعد و مابین ابعاد بهصورت ارائهی ماتریسهای زوجی و سوپرماتریس نرمال شده موردبررسی قرار گرفت و فرایند سکونت در سهلایه مدلسازی شد. در لایهی اول بیشتر بعد کالبدی، لایهی دوم، بیشتر بعد اجتماعی و لایهی سوم بیشتر بعد معنایی در فرایند سکونت نقش دارند. در بعد کالبدیِ لایهی اول عامل تفکیک فضاهای خصوصی - نیمهخصوصی، در بعد اجتماعیِ لایهی دوم، تعامل با همسایگان و در بعد معناییِ لایهی سوم، احساس تعلق به محله در اولویت هستند. در تأثیرگذاریِ عواملِ ابعاد سهگانه بریکدیگر، بیشترین تأثیر را تعامل با همسایگان بر تفکیک فضاهای خصوصی – نیمهخصوصی و مشارکت اجتماعی بر فضاهای نیمهباز داشته است. در رابطه با اولویتبندی ابعاد فضاهای مرزی، اهمیت بعد معنایی نسبت به بعد اجتماعی و کالبدی در فرایند سکونت بیشتر است. در نتیجه، با توجه به مدل نهایی، میتوان از تأثیر ابعاد مختلف بر یکدیگر پی برد و با یک نگاه کلنگر، تصمیمات مناسبتری را اتخاذ کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فضاهای مرزی؛ محیط پیرامون خانه؛ فرایند سکونت؛ روش ANP | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Role of the Factors Shaping the Boundary Spaces Around the Home in the Process of Habitation | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Elham Nouri1؛ Alireza Einifar2؛ Maryam Gharavi Alkhansari2 | ||
| 1University of Tehran | ||
| 2University of Tehran | ||
| چکیده [English] | ||
| Research Problem: Border spaces, often overlooked in urban design, serve as critical zones of interaction and transformation within residential environments. These spaces, which exist between private homes and public areas, or independently as undefined zones, hold significant potential for shaping habitation. They act as buffers, connectors, and sometimes as areas of contention, influencing how individuals and communities engage with their surroundings. By examining these boundary spaces, we can better understand the dynamics of urban living. These zones are not merely physical; they carry social and cultural implications, reflecting the ways people navigate privacy, security, and community. Designed or unplanned, these spaces contribute to the character of urban neighborhoods, offering opportunities for creativity, engagement, and redefinition of shared environments. Through careful study and thoughtful design interventions, border spaces can be transformed into vibrant areas that enhance the quality of life, fostering interaction while respecting individual and communal needs. Their potential lies in their adaptability and their ability to bridge the gap between the private and public realms. Research Question: What role do the factors shaping the boundary spaces around the house play in the process of residence? Research Method: The research was conducted within a naturalistic or interpretive paradigm using a qualitative method. Relevant concepts related to boundary spaces were extracted from library studies. Through careful observation and consultation with experts, factors related to the identified concepts were weighted using the ANP method among 8 academic experts in architecture and urban design. The Most Important Results and Conclusion: The ratios between factors within each dimension and between dimensions were analyzed using pairwise matrices and a normalized supermatrix. The habitation process was modeled in three layers. In the first layer, the physical dimension predominates, the second layer, the social dimension, and the third layer, the semantic dimension, play a role in the habitation process. In the physical dimension of the first layer, the factor of separating private-semi-private spaces, in the social dimension of the second layer, interaction with neighbors, and in the semantic dimension of the third layer, the sense of belonging to the neighborhood are prioritized. In the influence of the factors of the three dimensions on each other, the interaction with neighbors has the greatest impact on the separation of private-semi-private spaces, and social participation has the greatest impact on semi-open spaces. The importance of the semantic dimension is greater than the social and physical dimensions in the habitation process. Consequently, based on the final model, the impact of the different dimensions on each other can be understood, and more appropriate decisions can be made with a holistic perspective. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Boundary spaces, surrounding environment of the house, process of dwelling, ANP method | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 18 |
||