اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 429 |
| تعداد مقالات | 3,546 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,448,054 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 3,713,781 |
نسبت میان روایت و مکان در فضای معماری | ||
| نشریه علمی اندیشه معماری | ||
| مقاله 4، دوره 8، شماره 16، مهر 1403 | ||
| نوع مقاله: تئوری معماری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30479/at.2026.22606.2129 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدصادق فلاحت* 1؛ صدیقه انوشا2 | ||
| 1دانشیار گروه معماری دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد معماری دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 04 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 15 بهمن 1404، تاریخ پذیرش: 28 بهمن 1404 | ||
| چکیده | ||
| بیان مساله: با وجود پیشرفتهای فنآورانه و شکلی در معماری معاصر، غلبۀ نگاه کالبدی و عملکردی موجب شکلگیری فضاهایی شده است که توان برانگیختن معنا، هویت و حس تعلق را ندارند. ادبیات میانرشتهایِ تجربه فضا -از روانشناسی محیطی تا جغرافیای انسانی- بر نقش لایههای فرهنگی، ذهنی و عاطفی در کیفیت ادراک و زیست فضا تأکید میکند؛ با اینحال در گفتمان معماری هنوز چارچوبی یکپارچه و کاربردپذیر برای ترجمه این لایهها به تصمیمهای طراحی و سنجههای قابل ارزیابی ارائه نشده است. پیامد این خلأ، غلبه تحلیلهای کلی و تداوم تولید فضاهای «بیمکان» است که نه حافظهمند میشوند و نه هویتساز. این پژوهش در پی تبیین این است که ساحتهای معنایی و زمانی تجربه انسان چگونه میانجیِ شکلگیری معنا در فضا هستند و معماری از چه مسیرهایی میتواند این ساحتها را به کیفیتهای ادراکی و مؤلفههای طراحی قابلاجرا تبدیل کند. مسئله حاضر هم شکاف نظری موجود را هدف میگیرد و هم به ضرورت ارتقای کیفیت زیست در فضاهای معماری پاسخ میدهد. سوال تحقیق: 1. روایت بهعنوان ساختاری فرهنگی و ذهنی، چگونه در پیوند با حافظه، زمان و هویت، امکان شکلدادن به تجربهی مکان را فراهم میسازد؟ 2. در تعامل دوسویه میان روایت و مکان، مکانها چگونه به بستر روایت بدل میشوند و روایتها چگونه بهمثابه مکانهای ذهنی، پویا و چندلایه بازنمایی میگردند؟ اهداف تحقیق: هدف پژوهش حاضر تحلیل نقش روایت در معنابخشی به فضاهای معماری و بررسی امکان درک مکان بهمثابه عرصهای پویا، زنده و چندلایه است. در این چارچوب، پژوهش میکوشد نسبت میان روایت و مکان را بهعنوان بنیانی مفهومی برای فهم معماری معنادار مورد واکاوی قرار دهد. روش تحقیق: این مطالعه با رویکرد نظری–تحلیلی انجام شده است. دادههای پژوهش مبتنی بر منابع اسنادی و متون نظری در حوزههای روایتشناسی، پدیدارشناسی مکان و معماری معنادار گردآوری و تحلیل شدهاند. اندیشههای متفکرانی همچون پل ریکور، ییفو توآن، کریسوِل و نوربرگ-شولتز بهعنوان مبانی اصلی چارچوب تحلیلی در نظر گرفته شدهاند. مهمترین یافتهها و نتیجهگیری تحقیق: یافتههای این پژوهش نشان میدهد که نسبت میان روایت و مکان صرفاً جنبهای استعاری ندارد، بلکه رابطهای دوسویه و معناساز است. مکان میتواند خود به روایت زنده بدل شود و روایت نیز همچون مکانی ذهنی و چندلایه تجربه گردد. بررسی این تعامل نشان داد که دوگانگی «مکانِ روایت» و «روایتِ مکان» چارچوبی تازه برای فهم معماری معنامند فراهم میکند. در این چارچوب، معماری بهمثابه زبان مادی روایت عمل کرده و امکان خلق فضاهایی را فراهم میآورد که نهتنها عملکردی و بصری، بلکه حافظهدار، هویتمند و تجربهپذیر نیز هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روایت؛ مکان؛ حافظه؛ حس مکان؛ معماری روایی؛ معنا | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Relationship between Narrative and Place in Architectural Space | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad sadegh Falahat1؛ Sedighe Anousha2 | ||
| 1Arch.Dep. Eng. Faculty. University of Zanjan. Zanjan. Iran | ||
| 2Arch.Dep. Eng. Faculty. University of Zanjan. Zanjan. Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Research Problem: Despite the technological and formal advancements in contemporary architecture, the dominance of a purely spatial–functional perspective has led to the creation of environments that lack the capacity to evoke meaning, identity, and a sense of belonging. Interdisciplinary literature on spatial experience—from environmental psychology to human geography—emphasizes the role of cultural, cognitive, and emotional layers in shaping the quality of perception and lived experience. Nevertheless, within architectural discourse, there is still no coherent and operational framework for translating these layers into design decisions and measurable evaluative criteria. The consequence of this gap is the prevalence of generalized analyses and the continued production of “placeless” spaces that are neither memory-laden nor identity-forming. This study seeks to explain how the semantic and temporal dimensions of human experience mediate the formation of meaning in space, and through which pathways architecture can transform these dimensions into perceptual qualities and actionable design components. The present problem therefore addresses both an existing theoretical gap and the practical need to enhance the quality of spatial life in architectural environments. Research Question: 1. How does narrative, as a cultural and cognitive structure, through its connection with memory, time, and identity, contribute to shaping the lived experience of place? 2. Within the framework of the reciprocal interaction between narrative and place, how do places become the stage for narratives, and how are narratives represented as dynamic, multilayered, and mental places? Research Method: This study aims to investigate the role of narrative as a mechanism of meaning-making in architectural space and to reconsider place as a dynamic, living, and multilayered field of experience. In this context, the research explores the interplay between narrative and place as a conceptual foundation for understanding meaningful architecture. The Most Important Results and Conclusion: The findings of this study reveal that the relationship between narrative and place is not merely metaphorical but a reciprocal and meaning-generative interaction. Place itself can become a living narrative, while narrative can, in turn, be experienced as a mental and multilayered place. The examination of this interplay demonstrates that the duality of “place of narrative” and “narrative of place” provides a new conceptual framework for understanding meaningful architecture. Within this framework, architecture operates as the material language of narrative, enabling the creation of spaces that are not only functional and visual but also imbued with memory, identity, and experiential depth. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Narrative, Place, Memory, Sense of Place, Narrative Architecture, Meaning | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 81 |
||